Avalon » Publicystyka » Artykuł

Recenzja książki - Niesamowite przygody Kavaliera i Clay'a

Jeszcze dziesięć lat temu nikt by nie pomyślał, że superbohaterskie historie będą tak mocno oddziaływać na ludzi na całym świecie. Sukces Iron Mana zapoczątkował wielką filmową sagę, która rozwinęła się i dała nam bohaterów, których pokochali widzowie w wielu krajach. Tacy herosi jak Czarna Pantera, Kapitan Marvel czy Kapitan Ameryka stali się inspiracją dla wielu młodych i starszych. Jednak tak naprawdę to nie od filmu z 2008 roku to wszystko się zaczęło. Bohaterowie Marvela zaczęli pojawiać się już w 1939 roku, najpierw Namor, Human Torch, potem Kapitan Ameryka, a po dwudziestu latach dołączyli do nich także Fantastyczna Czwórka, Hulk, Iron Man, Thor, Spider-Man i wielu, wielu innych. Świat ten wciąż ewoluuje i się powiększa. I to nie tylko świat Domu Pomysłów. Bohaterowie DC, Batman i Superman, również debiutowali 80 lat temu, a wciąż odnoszą kolejne sukcesy i nie wydaje się, by prędko mieli gdzieś zniknąć.

To właśnie do tych początków superbohaterskiego komiksu nawiązuje w swojej książce Michael Chabon. Wszystko zaczyna się, gdy do domu Samuela Klaymana, chłopca mieszkającego ze swoją matką na Brooklynie, zawita Josef Kavalier, kuzyn pochodzący z Pragi. Mamy oto rok 1939, a hitlerowskie Niemcy okupują czeskie terytoria, z których młody Żyd dzięki staraniom rodziny i własnej determinacji jest w stanie uciec, mając nadzieję na lepszą przyszłość. 

Gdy na starym kontynencie trwa wojna, dwójka młodych chłopków rozpoczyna komiksową karierę. Sammy bowiem potrafi wymyślać świetne historie, a Josef jest uzdolnionym rysownikiem. Razem pod pseudonimami Sam Clay i Joe Kavalier tworzą komiksy, które pozwalają im zdobyć sławę. Wzorując się na postaci Harry'ego Houdini tworzą Eskapistę, mistrza ucieczki walczącego z nazistami. 
 
Chabon przenosi nas do lat trzydziestych, odwzorowując realia epoki z wielką dokładnością. Tworzy wielowymarową konstrukcję, idealnie balansuje między tragicznymi wydarzeniami związanymi m.in. z wojną, a radością i entuzjazmem jaka płynie z tworzenia komiksowych historii. Autor pokazuje tu siłę przyjaźni, wzajemnego zrozumienia i wsparcia. Determinację, z jaką pochodzący z Pragi chłopak chce uratować choć jednego członka swojej rodziny z ogarniętej wojną Europy. Problemy, z jakimi musi zmierzyć się chłopak z Brooklynu odkrywając swoją homoseksualną orientację i nieprzychylny mu świat.

Michael Chabon to jedno z nagłośniejszych nazwisk współczesnej literatury amerykańskiej. Nieco dziwi, że nagrodzone (i to bardzo słusznie) Pulitzerem "Niesamowite przygody Kavaliera i Claya" dopiero teraz, prawie dwadzieścia lat od amerykańskiej premiery, pojawiają się na polskim rynku. Wydawnictwo W.A.B. od jakiegoś czasu uzupełnia ten brak powieści tego wybitnego autora na naszym rynku, w końcu przyszła też pora na tę chyba najważniejszą w jego dorobku, podkreślającą jego pisarskie osiągnięcia i możliwości. Jeżeli czytaliście wydane nieco wcześniej "Związek żydowskich policjantów" czy "Cudownych chłopców", obok tej książki również nie możecie przejść obojętnie.

"Niesamowite przygody Kavaliera i Clay'a" to dzieło dla mnie kompletne. Fascynujące pod wieloma względami, potrafiące pokazać jak na tle sukcesu dwójki komiksowych twórców żydowskiego pochodzenia, może rozegrać się historia pełna pasji, poświęcenia, napięć i miłości. Książka ta to symbol amerykańskiego snu, pokazująca, jak wiele amerykański naród zawdzięcza imigrantom. To oni tworzyli kolejne mity, jakie spajały ze sobą ludzi o różnorodnym pochodzeniu. To imigrantom żydowskiego pochodzenia Stany zawdzięczają takich bohaterów jak Superman czy Kapitan Ameryka, ikony amerykańskiej popkultury. I to na ich doświadczeniach Chabon opiera życie swoich fikcyjnych bohaterów.

Nie jest to pod żadnym względem powieść wyłącznie dla fanów komiksów, choć osoby obeznane z historią tego medium i jej autorów odnajdą tu wiele odniesień do życiorysów takich autorów jak Jack Kirby, Stan Lee, Jim Steranko, Will Eisner i wielu innych. Mamy tu bowiem historię, która pokrywa się mniej więcej z okresem, jaki znamy lepiej jako Złota Era Komiksu. 

Kto wie, może W.A.B. pokusi się także o wydanie innych powiązanych z tą książką pozycji, jak chociażby komiksy o Eskapiście od Chabona i Vaughana.

Wojtek "Rodzyn" Rozmus

Niesamowite przygody Kavaliera i Clay'a
autor: Michael Chabon
tłumaczenie: Piotr Tarczyński
wydawca: wydawnictwo W.A.B.
liczba stron: 800
cena z okładki: 55,99 zł

Avalon marvelcomics.pl jest nieoficjalną stroną poświęconą komiksom wydawnictwa Marvel.
Prawa autorskie do wszelkich postaci i grafiki - o ile nie napisano inaczej - należą do firmy Marvel i jej podmiotów.
Wszelkie materiały oryginalne © 2002-2019 Avalon marvelcomics.pl Kopiowanie tekstów bez zgody autorów jest zabronione.